HALK EDEBİYATI VE MÜZİK
Günümüze kadar Tunceli yöresinde geniş çaplı bir folklor araştırması yapılamamıştır. Böyle bir araştırma gerçekleştiğinde ortaya geniş ve zengin bir kültür birikimi çıkacaktır. Son yıllarda çalışmalar yaygınlaşmıştır.
Ancak eldeki verilere göre İ1'de zengin bir halk edebiyatı türünün olduğu söylenebilir. Eldeki kaynakların ve bilgilerin yetersiz oluşu bu konuda fazla bir şey söylememizi mümkün kılmamaktadır. Ancak ileride genç araştırmacıların yapacakları çalışmalar geniş bir maziye sahip ilimizin bu gizli kalmış zenginliklerini ortaya çıkaracaktır.
Halk Edebiyatı ürünleri bölgenin bazı karakterlerini yansıtır. İl'in coğrafi ve sosyal yapısı bu ürünlerin temelini oluşturur. Türküleri yalçın dağlar, engin ovalar gibi insan yüreğindeki ulaşılması güç duyguları dile getirir.
Bölgenin aşiret yapısı, kan davaları ve bu uğurda ölen yüzlerce insanın arkasında akıtılan gözyaşları bu türküleri etkilemiştir. İnsan yüreğindeki sevinci, neşeyi, gönüllerdeki yüce aşkı dile getiren türküler bazen de ağıt niteliğine dönüşür. Bir parça elem, bir damla gözyaşı halinde gönüllerden gönüllere akıp gider. Geleneksel halk ozanları 1930'dan günümüze kadar yörede düğünlerde, nişanlarda ve sünnetlerde sazı ile sözü ile yöre kültürünü bugünlere taşımıştır. Bunların bir kısmı yöredeki lakapları ile tanınmıştır. Geleneksel Halk ozanları şunlardır.
Devres Sılema (Derviş Süleyman)
Sey Qaji
Sa Haydar
Weliye Wuşen ( Hüseyin oğlu Veli )
Keko Kemane (Kemaneci Kekil )
|
GÜLOM
Gülom bağın gülüdür
Yedi konağın feneridir
Gözümüzün ışığı dizimizin feridir
Gençlerin dermalıdır
Gülom kayaların gülü
Kök salmış bağnmın derinliğine Güloma kavuşmayana dek Çıralık vermem pire rehbere
Ben dayanırım derde gama
Gülonun cam sağolsun
Gülom benimle yar oldukça
Varsın dünya sırtıma yük olsun Ovacık ilçesi Zeranik Köyü'nden Ağa isimli bir Aşıktan alman Türkü mezhep ayrılacağını teşhir niteliğindedir.
Değirmen düzen olmaz,
Bu sevda bizden olmaz !
Gel bu sevdadan vazgeç, Çifte pınar yan yana
Dinin dinime uymaz ! Su içtim kana kana ...
Gizliden bir yar sevdim,
0 da çıktı meydana
Fırat'tan gelir kelek,
Aldattı bizi felek,
Muradımızı versin,
Kemah'tan Sultan melek !
Ayran Türküsü :Çalişmak için uzun bir süre köyden ayrılan bir yiğidin aradan uzun bir süre geçtikten sonra köyüne dönüp nişanlısıyla arasinda geçen bir konuşmayi dile getirir.
Tunceli Her Yönüyle 2. Bölüm
|
Tunceli
