Ilcenin Tarihcesi
Mazgirt, cografi konumu nedeniyle en eski yerleşim yerlerinden biridir. İ.Ö. 9. yy. Harput yöresine hakim olan Urartular bu yöreyede hakim olmuştur. Urartular da Gert kelimesi şehir anlamına gelir. Mazgirt, isminin bu dönemden kaldığı sanılmaktadır.Yörede bulunan Mazgirt Kalesi, Kale Köyü Kalesi, ve Bağın Kalesi bu döneme aittir. İlçe 600 yıllarında Tunceli yöresiyle beraber Bizanslılar'ın egemenliğine girdi. 1115 yıllarnda Harput Kalesini elde eden Artukoğulları, Çubukoğullan'nın egemenliğine son verince, Mazgirt ilçesi dahil Tunceli'nin güney kısmının tümünü egemenliği altına aldılar. 1100-1200 yıllarında Mengüçler yöreye hakim oldular. 1228 yılındaAnadolu Selçuklu hükümdarı Alaaddin Keykubat, Mengüçlerin egemenliğine son verince ilçe Anadolu Selçuklu Devleti'nin egemenliğine girdi. Bağın (Dedebağ) köyü yakınında bulunan Bağın Kalesi bu dönemde Selçuklular'ın denetiminde kalmıştır.
Anadolu Selçuklu Devleti'nin Moğollar'a yenilmesiyle 1243 yılında yöre Moğollar'ın denetimine girdi. Bu dönemde birçok beylikler ortaya çiktı. 1300 yıllarında Akkoyunlular yöreye hakim oldular. Elti Hatun Türbesi Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan'nın annesi ve kızkardeşinin türbesidir. 1473 yılında Fatih Sultan Mehmet'in Akkoyunlular'ı Otlukbeli Savaşı'nda mağlup etmesinden sonra yöre Osmanlıların egemenliğine girdi.1514 yılında Yavuz Sultan Selim'in Şah İsmail'i Çaldıran Savaşı'nda yenmesiyle Osmanlı egemenliği tamamen pekişti.
Çemişgezek Bey'i Pir Hüseyin Bey'in ölümünden sonra 1520 yıllarında Mazgirt Sancak haline getirildi. Kanuni Sultan Süleyman tarafindan Pir Hüseyin Bey'in büyük oğlu Muhammet Bey Mazgirt Sancağı'na atandı. Bir yıl yöreyi yönettikten sonra öldü.Kanuni'nin emri ile kardeşi Ferşad Bey atandı. Ferşat Bey padişahın emri ile idam edilince Arnavut Sinan Paşa'nin kardeşi Kasım Bey sancağin başına getirildi. Bir süre sonra Kasım Beyde alınarak Pir Hüseyin Bey'in oğlu Piltan Bey atandı.Piltan Bey'in ölümü üzerine o dönemde Osmanli Padişahı Sultan Murat'ın emriyle Mazgirt sancağına Piltan Bey'in oğlu Ali Bey atandı.Ali Bey'in ölümü üzerine oğlu Haydar Bey, Haydar Beyden sonrada Allahverdi, sancağın
başına getirildi. (1593)
Aynı tarihte Çarsancak Nahiyesinin yönetimine de Melkis oğlu Bay Sungur getirildi. Çarsancak yöresi Bay Sungur döneminde iyi yönetilmeyince, Palu Beylerinden Süleyman Bey'in isteğiyle güvendiği adamlarından Kulu Alp isimli şahıs yöreyi yönetmeye başladı. Bay Sungur'un ölümü üzerine Kulu Alp yöreyi tamamen hakim oldu. Çemişgezek Beyleri ile Kulu Alp ilçenin güneyindeki toprakları paylaştılar. Daha sonra Palu Beyi Süleyman Bey'in isteği üzerine Mazgirt toprakları Tunceli yöresine hakim olan Süroğulları ve Kulu Alp arasında paylaşıldı.
Osmanlı İmparatorluğu'nun duraklma ve gerileme dönemi olan 1600-1800 yılları arasında arazi yüzünden çıkan kavgalara sahne oldu. Mazgirt, Çemişgezek ve Pertek'le beraber Osmanlı döneminde Eyalet-i Diyarbakır'a bağlıydı. 1847 yılında diğer ilçelerle beraber Erzurum Vilayeti'nin Erzincan Sancağı'na bağlandı.1879 yılında Dersim Vilayeti oluşunca Mazgirt de ilçe olarak Dersim Vilayetine bağlandı. 1886 yılında Mamuret -ül Aziz (Elazığ) Vilayetine bağlandı. 1890 yılında Elazığ Vilayet salnamesine göre Mazgirt ve çevresinde o dönemde 15000 kişi yaşamıştır.
I. Dünya Savaşına kadar Elazığ a bağlı bir ilçe durumunda olup, 1925 yılında Elazığ'da baş gösteren Şeyh Sait isyanına karşı yöre halkı savaşmıştır. Kurtuluş Savaşı döneminde Pülümür çevresinde Rus ordusuna karşı süren savaşa, yöre halkından silahlı Milisler katılmıştır.
1936 yılında Tunceli Vilayetine bağlandı. 1937 yılında Tunceli ile birlikte Elazığ'dan yönetilmeye başlandı. 30 Aralık 1946 tarihinde Tunceli'nin Vilayet olmasıyla Mazgirt, ilçe durumuna getirildi ve 1947 yılından sonra buradan yönetilmeye başlandı.
Mazgirt
Copyright © . www.nazimiye.com - Tüm Haklari Saklidir.
(C) 2005 - Tüm Haklari Saklidir